Waarschijnlijk heb je er wel eens van gehoord, dat omdenken. Maar hoe doe je dat precies en nog belangrijker, wat bereik je ermee? Omdenken is de kunst om bij problemen niet te kijken wat er mist maar te zien wat er wel is en wat je daar mee zou kunnen doen.

Als je wilt omdenken moet je zien dat een probleem altijd uit twee dingen bestaat namelijk de feiten (hoe is iets?) en verwachtingen. (zoals je zou willen dat ze zouden zijn) Als je verwachting kunt loslaten en dingen ziet zoals ze zijn en vanuit daar gaat kijken wat je met die feiten kan doen, kom je al een heel eind. En dat is lastiger dan het lijkt. Als dingen niet gaan zoals we graag zouden willen, zijn we teleurgesteld, geïrriteerd en verzetten we ons daar tegen.

Op zich ook wel logisch, want wie wil er nou dat dingen niet gaan zoals we dat zouden willen of zelfs zoals we dat helemaal niet zouden willen. Maar juist deze afwijzende houding, betekent dat je op dat moment geen oog meer hebt voor de kansen die een situatie die je graag anders zou zien, wel biedt. Omdenken draait erom een probleem als het ware om-te-denken in een kans, om nieuwe mogelijkheden te zien op het moment dat de mogelijkheden die je van tevoren had bedacht, er niet blijken te zijn.

Je kunt golven niet stoppen maar je kunt wel leren surfen.

Door om te denken voorkom je ook dat je volhard in een plan dat bij nader inzien toch niet zo’n goed idee blijkt te zijn, het voorkomt dat je vast komt te zitten en dat je jezelf vastdenkt. Dat kun je wellicht een beetje vergelijken met als je in de zee zwemt en je merkt dat je steeds verder van de kust afdrijft. Als je dit merkt, denk je ‘wow, dit is niet de bedoeling’ en je gaat hard je best doen om terug naar de kust te zwemmen. Je zult dan waarschijnlijk niet echt veel dichter bij de kust en je merkt dat je je als het ware vast aan het zwemmen bent.

Terwijl als je je in dit geval mee zou laten voeren met de nieuwe situatie, je eerst nog een stukje verder weg zult drijven van de kust. Op een gegeven moment wordt de stroming minder sterk en dan kun je alsnog en veel makkelijker, terug naar de kust zwemmen. Dit vastdenken kom je overal tegen ook in relaties. Als vrouwen tegen hun man zeggen: je doet nooit eens spontaan iets romantisch. Hiermee heeft ze de situatie meteen vastgedacht. Als de man nu wel iets romantisch doet, is het niet meer spontaan. En als hij nu nog niet iets romantisch doet, is het ook niet goed.

Omdenken is het tegenovergestelde van vastdenken. Bij het vastdenken blijf je hangen in het probleem, bij omdenken zie je het probleem juist als het uitgangspunt voor nieuwe mogelijkheden. Dus niet: ons lievelingsrestaurant blijkt bij aankomst vol te zitten waardoor we er niet kunnen eten. Maar: hé, het lievelingsrestaurant is vol, dat is een kans om een nieuw leuk restaurant te ontdekken.Dit lijkt een beetje op die vechtsport waarbij je niet vol tegen de tegenstander in gaat maar waarbij je de kracht die de tegenstander tegen jou gebruikt, tegen de tegenstander zelf inzet. Meebewegen met de situatie zoals deze zich aandient dus in plaats van je er tegen verzetten.

If you can’t beat them, join them.

Omdenken is het hetzelfde als simpelweg positief denken. Bij omdenken is namelijk het probleem dat zich voordoet het vertrekpunt voor een nieuwe situatie waar je ook happy mee kan zijn. Omdenken is ook niet hetzelfde als een probleem oplossen. Als het hard waait, kun je het oplossen door windschermen te bouwen, probleem opgelost. Maar bij omdenken ga je anders denken. Het probleem wordt een kans, in dit geval door bijvoorbeeld windmolens neer te zetten. Als je dit kunt, ontstaan er nieuwe mogelijkheden – hoe meer problemen, des te meer kansen.

Omdenkers zijn dol op de werkelijkheid en situaties zoals deze zich voordoen. Zij stellen zich in veel gevallen de vraag wat zij van een bepaalde situatie kunnen maken. Acceptatie van de werkelijkheid is de kern van het omdenken. Wie zich flexibel aan de realiteit kan aanpassen, is ook creatiever dan de vastdenkers. Wat omdenkers ook vaak goed kunnen, is niet reageren/ wachten/ niets doen als zij een probleem tegenkomen. Een relaxte maar wellicht wat onwennige manier om met problemen om te gaan, zeker voor mensen die de just-do-it mentaliteit hebben.

Maar de beste dingen ontstaan nogal eens door juist geen actie te ondernemen, je ergens niet mee te bemoeien of niet overal bovenop te zitten. Als je accepteert, creëer je vaak de grootste veranderingen. Als mensen op het werk vaste pauze tijden hebben, zullen ze zich daar waarschijnlijk aan houden maar ook wellicht proberen her en der nog wat extra pauze tijd te maken. Terwijl als je de pauzetijd vrij laat, de meeste mensen na verloop van tijd zichzelf soms striktere pauze tijden op gaan leggen dan het bedrijf zelf zou doen.

Je kunt de wind niet veranderen, wel de stand van de zeilen.

Omdenken kan vaak ook verrassend simpel zijn. Jaren geleden wilde een Japans bedrijf weten of Europa een afzetmarkt voor sushi zou kunnen zijn. Ze stuurde daarvoor iemand naar Europa om dat te onderzoeken. Deze rapporteerde terug dat het geen zin had om in Europa sushi te gaan verkopen want niemand had er van gehoord. Toen het bedrijf een collega van deze medewerker naar hem toe stuurde om het samen verder uit te pluizen, rapporteerde deze terug dat het juist een kansrijke markt zou zijn omdat deze nog helemaal ontwikkeld kon worden en er nog geen concurrenten waren.

De essentie van het omdenken is van het probleem de bedoeling maken. Heb iedere ochtend veel oponthoud tijdens de ochtendspits omdat je kind per se zelf zijn kledingcombinaties uit wilt kiezen? Laat hem dan inderdaad die combinaties zelf uitkiezen. Doe dit op zondagmiddag meteen voor de hele week. De sfeer is dan relaxter omdat er geen tijdsdruk is. Je kunt met je kind in gesprek om te horen waarom hij bepaalde kledingstukken niet aan wilt. En wellicht staat je kind er dan ook meer voor open als je af en toe een kleine suggestie doet bij een combinatie die echt niet kan of die minder geschikt is voor het weer van dat moment. Zo buig je een terugkerend probleem om tot een wekelijks leuk moment met je kind.

Over de auteur

Monique

Gaat graag voor een outdoor vakantie naar Schotland, Denemarken, Zweden of Noorwegen. Voor een citytrip naar Parijs, New York of Berlijn. Met haar man, 2 kids en een rode je-weet-wel Kater, woont ze in Den Haag. Zou nooit uit het centrum vertrekken, ook niet toen er kinderen kwamen. Nu woont ze al weer een paar jaar met veel plezier in een lommerrijke Desperate Housewives-achtige buitenwijk. Dol op spelletjes, gezellige etentjes en miniatuurtjes.